ارزش تغذیه ای کنجاله کلزا
نشريه تغذيه طيور صنعتي

گرد آوری و تدوین : شیلا برنجی ـ عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین

کلزا یکی از مهمترین دانه های روغنی  تولید شده در جهان می باشد و پس از سویا بیشترین میزان تولید جهانی را به خود اختصاص داده است .

معمولا" مقدار پروتئین خام در کنجاله کلزا 32 تا 38 درصد می باشد البته میزان پروتئین آن در اثر نوع فرآیند روغن کشی در کارخانجات تغییر می یابد .

کنجاله کلزا دارای ترکیب اسید آمینه بسیار مناسبی است ولی همانند دیگر منابع پروتئینی گیاهی در میزان لیزین محدودیت دارد اما از نظر متیونین و سیستین در سطح مناسبی قرار دارد. کنجاله  کلزا دارای اسید آمینه گوگردار بیشتری نسبت به سایر منابع پروتئینی می باشد ولی در مقایسه با کنجاله سویا دارای لیزین بیشتری است . میزان چربی موجود در کنجاله کلزا با توجه به واریته آن متفاوت است .

مثلا" میزان روغن موجود در کنجاله کلزا در ایران 2 ـ 1 درصد می باشد که حدود 1 درصد کمتر از کنجاله کلزای کانادایی ( کانولا ) می باشد .

میزان انرژی کنجاله کلزا کمتر از کنجاله سویا می باشد و این به دلیل این است که کنجاله کلزا حاوی فیبر بالاتر و پروتئین کمتر می باشد . کنجاله کلزا دارای میزان زیادی پلی ساکارید غیر نشاسته ای  و 5/2 درصد چند قندی ها از جمله رافینوز و استاکیوز است . همچنین کنجاله کلزا حاوی 15% قند آزاد و پلی ساکاریدهای غیر نشاسته ای قابل حل می باشد به وطر کلی میزان فیبر در کنجاله کلزا ( 12% ) و بالاتر از کنجاله سویا ( 7% ) است و علت این بالا بودن  میزان فیبرعدم جدا شدن پوسته در فرآیند روغن کشی کلزا می باشد .

همچنین کنجاله کلزا منبع مناسبی از مواد معدنی ضروری است به ویژه میزان سلنیوم وفسفر کنجاله نسبت به سایر کنجاله های روغنی بالاتر است .

میزان سدیم در کنجاله کلزا بستگی به نوع فرآوری و مواد افزوده شده به کنجاله دارد . همچنین کلزا دارای میزان زیادی کولین ، اسید فولیک ، ویتامین ، نیاسین و بیوتین می باشد .

جدول زیر ارزش مواد مغذی کنجاله کلزا را بیان می کند .

ترکیبات ضد تغذیه کنجاله کلزا :

1-       فیتات :

اسید فیتیک یکی از ترکیبات ضد تغذیه ای موجود در کنجاله کلزا می باشد وبا توجه به خاصیت شدید الکترون خواهی به شدت با پروتئین ها و املاح ( کاتیون ها ) به ویژه روی ترکیب می شوند که بدین ترتیب قابلیت جذب املاح و پروتئین ها را که در ارزش غذایی کنجاله ضروری هستند کاهش می دهد . که با استفاده از روشهای صحیح تهیه کنجاله کلزا می توان این اثر ضد تغذیه ای را کاهش داد .

2-       اسید فنلیک و تانن ها :

مقدار این ترکیبات در کلزا تقریبا" 30 برابر کنجاله سویا است وجود این ترکیبات باعث طعم تند و رنگ تیره کنجاله می شود . فنل ها و فرآورده های اکسیده آنها با اسید های آمینه ضروری و آنزیمها ترکیب شده و قابلیت جذب پروتئین ها را کاهش می دهد .

3-       گلوکوزینولیت ها :

تأثیرات ضد تغذیه ای گلوکوزرینولیت ها و ترکیبات ناشی از تغییر ( مثلا" هیدرولیز )  آنها عمدتا" شامل اثرات توکسیک ، ایجاد گواتر با جلوگیری از سنتزهورمون تیروئید و کاهش قدرت باروری و ایجاد تغییرات پاتولوژیک در کبد و غده تیروئید است .

گرد آوری و تدوین : شیلا برنجی ـ عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین

 نشریه تغذیه طیور صنعتی - شماره 8 - سال 1384

اثر متیونین در مرغ­های گوشتی

در طی آزمایشاتی که در دانشگاه ویرجینیای غربی انجام شده است مشخص شد که همه پرنده­هایی که تا سه هفتگی رژیم­های غذایی حاوی میتونین سنتتیک را دریافت می­کردند ، با مرغ­های گوشتی که با همین رژیم غذایی ذرت و کنجاله سویا ولی بدون مکمل میتونین تغذیه شده بوند مقایسه گردیدند. آزمایشات در دو فصل تابستان و پاییز تکرار شد. مرغ­های گوشتی که در تابستان پرورش یافتند و از رژیم­های غذایی بدون میتونین سنتتیک استفاده می­کردند نسبت افزایش وزن به غذای مصرف شده و میزان وزن کمتری داشتند. البته چنین الگویی به هیچ وجه در مورد مرغ­هایی که در پاییز پرورش یافتند وجود ندارد و این مرغ­ها تمایل به مصرف غذای بیشتری داشتند.

 ترجیح ماسه در برابر پوشال چوب (کاج ) برای مرغ­های گوشتی

مطالعات رفتاری انجام شده در دانشگاه کالیفرنیا ایالات متحده نشان می­دهد که مرغ­های گوشتی ماسه را به پوشال چوب (کاج) ترجیح می­دهند. اگر چه ، در صورتی که فقط پوشال چوب(کاج) در دسترس باشد باز هم تمام رفتارهای عادی خود را خواهند داشت.

 منبع:

Poultry International 2005,Production,Processing And marketing.Worldwide,September.V(44),N(12).